Actueel, bijgwerkt tot 28 januari 2012
Saul Leiter, New York Reflections
Het Joods Historisch Museum presenteert van 24 oktober 2011 t/m 4 maart 2012 een retrospectieve tentoonstelling met het werk van de Amerikaanse fotograaf en schilder Saul Leiter (1923). Na een periode van vergetelheid wordt Leiters werk sinds enige jaren in de Verenigde Staten en Europa herontdekt. Het is voor het eerst dat er een expositie van zijn werk in Nederland te zien is.
24 oktober 2011 t/m 4 maart 2012
JoodsHistories Museum
http://www.jhm.nl
Eigen collectie, oude en nieuwe portretten
In de middenzaal van het de Lucchipaviljoen vindt een confrontatie plaats tussen twee belangrijke onderdelen uit de collectie van het Groninger Museum: enerzijds zeventiende- en achttiende-eeuwse portretten van Groningers en anderzijds grote, hedendaagse portretfoto’s.
Geschilderde portretten van vooraanstaande Groningers uit de zeventiende en achttiende eeuw horen tot het oudste bezit van het Groninger Museum. Vaak zijn zij aan het museum geschonken door nazaten van de geportretteerden. Het zijn vooral statige portretten van deftige burgers, gemaakt door de top van de portretschilders in Groningen: Jan Jansz de Stomme, Jan Abel Wassenberg en Hermannus Collenius.
De hedendaagse foto’s hebben onder meer mensen uit de internationale mode- en muziekwereld tot onderwerp: close-ups van gezichten van beroemde modellen door Van Lamsweerde/Matadin, mode-ontwerpers door Blommers/Schumm, popsterren door Anton Corbijn en stierenvechters door Rineke Dijkstra. De Blacks van Erwin Olaf zijn ‘fictieve portretten’, geïnspireerd door een regel uit een song van Janet Jackson die luidt (vertaald): In totale duisternis zijn we allen hetzelfde. Het is alleen door onze kennis dat we gescheiden worden. Laat je niet bedriegen door je ogen.
Er zijn genoeg verschillen te benoemen tussen de oude en de moderne portretten, maar ook overeenkomsten. Zoals de fascinerende ontmoeting die je krijgt met een echt bestaand mens, weliswaar via het medium schilderkunst of fotografie, maar toch kun je ze één op één in de ogen kijken. En, rondkijkend in de zaal, is op te merken dat menselijke ijdelheid van alle tijden is…
Groninger Museum
19 december 2010 t/m 5 februari 2012
http://www.groningermuseum.nl
Joel Sternfeld, Color Photographs since 1970
Vanaf half december presenteert Foam het eerste grote overzicht in Nederland van werk van Joel Sternfeld (1944, New York), één van de pioniers in de kleurenfotografie. Over twee verdiepingen toont Foam ruim honderd foto's in tien verschillende series. Een hoogtepunt is Sternfeld's vroege, nooit eerder geëxposeerde werk uit de zeventiger jaren. Ook beroemde series als American Prospects, de weerslag van zijn legendarische reis door de Verenigde Staten, en Stranger Passing komen uitgebreid aan bod. Een constante factor in zijn werk is zijn geboorteland Amerika, haar bewoners en de sporen die de mens achterlaat in het landschap. Met een subtiel gevoel voor ironie en een fantastisch gevoel voor kleur geeft Sternfeld ons een beeld van het dagelijkse leven in Amerika gedurende de afgelopen drie decennia.
Foam, Amsterdam
16 december 2011 t/m 14 maart 2012
http://www.foam.org/press/2011/sternfeld-joel
Amsterdam door de lens van een clandestiene camera
Amateurfotograaf Karel Bönnekamp (1914-2008) maakte tijdens de Tweede Wereldoorlog heimelijk foto’s van bezet Amsterdam. Vanaf 14 oktober toont het Verzetsmuseum Amsterdam de tentoonstelling Amsterdam door de lens van een clandestiene camera. In deze tentoonstelling geven foto’s van Bönnekamp een bijzonder beeld van het leven in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Ook heeft hij verschillende fases van de Jodenvervolging in Amsterdam vastgelegd.
Fotografie was door de Duitsers gebonden aan allerlei restricties. Veel onderwerpen werden door de nazi’s aangemerkt als ongewenst of verboden om te fotograferen. Wie dat wel deed riskeerde arrestatie. Bönnekamp fietste voor zijn verzetswerk door heel Amsterdam en maakte foto’s van alles wat hem niet aanstond aan de Duitse bezetting. Na de oorlog werden de foto’s die professionele fotografen van de bezetting maakten bekend. De opnames van amateurs, zoals die van Bönnekamp, verdwenen in een kast tussen de familiekiekjes.
Verzetsmuseum Amsterdam
14 oktober t/m 1 april 2012
www.verzetsmuseum.org
Fototentoonstelling Sites in the City
'Sites in the City' toont u foto's van straten en gebouwen uit de Egyptische stad Luxor en het nabijgelegen dorpje Qurna. Ze laten zien dat het culturele erfgoed uit de afgelopen eeuwen plaats heeft moeten maken voor het erfgoed uit de tijd van de farao's en nieuwe voorzieningen voor toeristen. De fotografen Sue Lezon en Yarko Kobylecky hebben zo veel mogelijk Koptische kerken, moskeeën, oude stadsvilla's en andere gebouwen gefotografeerd, voordat ze definitief zouden verdwijnen.
Sue Lezon en Yarko Kobylecky (fotografen van het epigrafisch onderzoeksteam van the Oriental Institute of the University of Chicago in Luxor) hebben zo veel mogelijk gebouwen en straten in Luxor en Qurna gefotografeerd, voordat ze definitief zouden verdwijnen. Hun fotoarchief is waarschijnlijk de enige documentatie die nu nog van deze delen van Luxor en Qurna resteert. ‘Sites in the City' toont het resultaat van hun werk.
30 september t/m 19 februari 2012
Rijksmuseum van oudheden, Leiden
www.rmo.nl
Cruel and Unusual Punishment
Noorderlicht werpt aangrijpende blik achter de gevangenismuur
Wereldwijd zijn gevangenissen een ‘thuis’ voor meer dan 9 miljoen mensen, en hun aantal zal in de komende decennia alleen maar toenemen. Maar wat willen onze verschillende samenlevingen bereiken met het massaal opsluiten van overtreders? Met Cruel and Unusual presenteert de Noorderlicht Fotogalerie onverwachte, veelzeggende fotografie over het leven achter tralies. Voor deze tentoonstelling hebben gastcuratoren Hester Keijser en Pete Brook werk bijeengebracht van elf fotografes waarvan een groot deel niet eerde r in Europa te zien is geweest. Bij de expositie geeft Noorderlicht ter verdieping een krant uit met artikelen, interviews en extra fotomateriaal. Andrea Stultiens verzorgt de opening op 17 februari om 17.00 uur.
Cruel and Unusual toont hoe het gevangeniswezen in beeld wordt gebracht, en hoe die beelden gecreëerd, gedistribueerd en geconsumeerd worden. Hoe komt de burger - belastingbetaler én medemens - tot een begrip van het leven in de gevangenis op basis van al dan niet gepolitiseerde informatie? Cruel and Unusual werpt een verrassende en soms onthutsende kijk achter verschillende gevangenismuren in de wereld. Elke fotografe confronteert de kijker op haar eigen manier met de vraag hoe de huidige praktijk van massale opsluiting van overtreders ons veranderende gevoel voor fatsoen en rechtvaardigheid weerspiegelt.
Deelnemende fotografen
De geselecteerde fotografes Araminta de Clermont, Amy Elkins, Alyse Emdur, Christiane Feser, Brenda-Ann Kenneally, Jane Lindsay, Deborah Luster, Nathalie Mohadjer, Yana Payusova, Lizzie Sadin en Lori Waselchuk, maken ieder gebruik van eigen strategieën, materialen en technieken. Gegeven de mate van toegang tot gevangenissen, werken ze met amateurfotografie, alternatieve processen, teksten, beschilderde beelden, digitale manipulaties of traditionele zwart-wit documentaire fotografie. Veel van het werk is voor de eerste keer in Nederland en Europa te zien.
Pete Brook is een freelance schrijver die zich richt op de politiek van media, beeldcultuur en kwesties van sociale rechtvaardigheid in zoverre ze betrekking hebben op fotografie en fotojournalistiek. Hij publiceert zijn bevindingen op zijn veel gelezen blog Prison Photography. Hij maakte een crowdfunded rondreis door de Verenigde Staten, Prison Photography on the Road. Het resultaat van deze road trip is te zien in deze tentoonstelling.Hester Keijser is freelance curator gespecialiseerd in fotografie uit en over het Midden-Oosten. Ze werkt momenteel als in-house programmamaker voor The Empty Quarter Gallery in Dubai. Op mrs.deane schrijft ze prikkelende en invloedrijke blogs over fotografie
Noorderlicht Fotografie, Akerkhof 12, 9711 Groningen
18 februari tot en met 1 april
www.noorderlicht.com/nl/
Onaangepast, Astrid Verhoef
Fotografieproject van Astrid Verhoef naar het boek “Portret van een Onaangepaste” van Bernard Wesseling
Astrid Verhoef heeft Fotografie gestudeerd aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (HKU), afgestudeerd in 1998. Sindsdien is zij werkzaam als professioneel fotograaf voor onder meer S.M.A.R.T. Magazine, de Arbodienst, Kodde Architecten, het Amsterdams Kleinkunst festival. In eerste instantie was zij vooral actief in landschapsfotografie; haar afstudeerproject “Uitverkoren” (Bijbelse landschappen in Israël) exposeerde zij in het Bijbels museum Amsterdam en op de fotomanifestatie Noorderlicht te Groningen. Met het vervolgproject “Inheems” exposeerde zij bij Gallery Blik en het Arboretum, beide te Rotterdam. Overige expo’s waren er bij Staatbosbeheer, het Armandomuseum te Amersfoort en Galerie Vriend van Bavink te Amsterdam. Gaandeweg ontstond er de behoefte om het werk te verbreden en meer met mensen te werken. Dit resulteerde vaak in een combinatie van landschappen en mensen in een theatrale setting met een surreëel karakter. Gebruik van attributen en mensen die buiten hun gebruikelijke kader worden geplaatst en daardoor in een absurde situatie terecht komen. Via deze weg is Astrid Verhoef werk voor theater gaan doen, i.e. promotioneel beeldmateriaal en posters van concept tot fotografische uitwerking en in sommige gevallen het grafisch ontwerp.
Auteur van “Portret van een Onaangepaste” Bernard Wesseling en Astrid Verhoef ontdekten in elkaars werk een overeenkomst in thematiek, een interesse in het keurslijf van de huidige samenleving en de ontwikkeling van het individu daarin. Centrale vraag is hoe het menselijk karakter, met zijn emotionele huishouding, past in de maatschappij die wij met z’n allen hebben vormgegeven. Kunnen wij de snelheid bijbenen en in hoeverre kunnen onze emoties deze snelheid aan? Wat gaat daarbij (emotioneel) verloren en wat krijgen we ervoor terug?
De in deze expositie getoonde serie “Onaangepast” bestaat uit verhalende beelden door de roman geïnspireerd. De foto’s vormen op zichzelf staande beelden met overeenkomsten in thematiek en onderwerp. Terugkerende thema's zijn onbegrip, eenzaamheid, wanhoop, de schoonheid van pure emotie. In sommige gevallen geeft Astrid Verhoef als fotograaf haar interpretatie van een karakter uit het verhaal en in andere gevallen vertaalt zij een emotie uit het boek in een beeld.
Galery LWW Amsterdam
tot en met 25 febrauri 2012
www.galery.nl
Zilveren Camera 2011
Wat wordt de beste persfoto van 2011?
Voor de 63e keer wordt hij uitgereikt: de Zilveren Camera, de belangrijkste prijs voor fotojournalisten in Nederland. Op zondag 22 januari zal in het Fotomuseum Den Haag blijken wie de beste nieuwsfoto van 2011 maakte. Bovendien worden die dag ook twee andere fotoprijzen uitgereikt: de Canon Prijs voor vernieuwende fotojournalistiek, en de Nationale Portretprijs. De stichting Zilveren Camera roept zowel ervaren fotojournalisten als beginners op hun beste werk in te zenden zodat de jury’s een afgewogen oordeel kunnen vormen over de stand van zaken in het vak. De Zilveren Camera is al zes decennia lang gericht op het stimuleren van de Nederlandse fotojournalistiek. Vanaf 1 december 2011 kunnen alle Nederlandse of in Nederland woonachtige en werkzame fotojournalisten hun werk weer insturen. De inschrijving voor de Canon Prijs was al geopend. De tentoonstelling met alle genomineerde foto’s voor de Zilveren Camera 2011 is na de prijsuitreiking tot en met 26 februari te zien in het Fotomuseum Den Haag.
Wie wint de Zilveren Camera 2011? Wat is de beste nieuwsfoto van het jaar? In 2011 brak er een revolutie uit in de Arabische wereld, overleed de jonge soulzangeres Amy Winehouse en werden er aanslagen gepleegd in Noorwegen. Is de winnende foto in het buitenland gemaakt of komt de beste nieuwsfoto van 2011 toch uit eigen land? Op 22 januari weten we het: dan wordt bekendgemaakt wie de Zilveren Camera 2011 wint. De winnaar ontvangt een bedrag van 5000 euro.
De Canon Prijs voor vernieuwende fotojournalistiek beloont het beste fotoverhaal dat in 2011 is voltooid. De winnaar van deze prestigieuze prijs moet een pionier zijn, een vernieuwer die de fotojournalistiek vooruit brengt, passend bij de technische mogelijkheden van deze tijd. Het winnende project moet bestaan uit een multimediaproductie, waarbij foto’s, geluid en/of video worden gecombineerd, het kan een lineair verhaal vertellen of een interactieve productie zijn. De jury is op zoek naar een project waarbij het multimediale deel (internet, geluid, video) de essentie vormt, eventueel ondersteund door traditionele media als boeken, tentoonstellingen of publicaties in kranten en tijdschriften. Uit de inzendingen zal de jury drie genomineerden kiezen, de winnaar krijgt een bedrag van 5000 euro, de andere twee nominaties 1250 euro.
Tegelijk wordt voor de tweede keer uitgereikt: de Nationale Portretprijs, in samenwerking met het Nationaal Historisch Museum (NHM). Deze prijs gaat naar de fotograaf die in het afgelopen jaar het meest bijzondere portret van een Nederlander heeft gemaakt. Met deze prijs willen de initiatiefnemers een stimulans geven aan de Nederlandse portretfotografie en een nieuwe collectie creëren voor de Nationale Portrettengalerij. Voor de Nationale Portretprijs kan niet worden ingezonden. De jury kiest op eigen gezag de nominaties en de uiteindelijke winnaar (die een bedrag van 10000 euro ontvangt).
Alle Nederlandse fotojournalisten en buitenlandse fotografen die in Nederland werkzaam zijn, kunnen tot en met 31 december middernacht via de website van de Zilveren Camera werk inzenden om mee te dingen naar de Zilveren Camera en de verschillende categorieën. Inzenden voor de Canon Prijs kan tot en met 16 december.
De nominaties worden op woensdag 11 januari bekend gemaakt op de website van de Zilveren Camera: www.zilverencamera.nl. Vervolgens wordt op zondagmiddag 22 januari in het Fotomuseum Den Haag uit deze foto’s de beste nieuwsfoto van 2011 gekozen. De naam van de winnaar zal daarna wereldkundig worden gemaakt tijdens de feestelijke bijeenkomst in het Fotomuseum. Meer informatie over inzenden en algemene voorwaarden zijn te vinden op de website van de Zilveren Camera (www.zilverencamera.nl).
Fotomuseum Den Haag
21 januari t/m 26 februari 2012
www.fmde.nl
Henny Boogert, op kamers: studentenkamers wereldwijd
Henny Boogert werkte vanaf 2005 aan een uitgebreide serie over studenten in hun kamers in verschillende Nederlandse universiteitssteden. Wat uit nieuwsgierigheid begon is later uitgegroeid tot een wereldwijd en veelzeggend tijdsdocument. De fotograaf reisde naar gebieden waar studeren niet zo vanzelfsprekend of financieel toegankelijk is als in Nederland. Jongeren die in arme landen toch gaan studeren zijn vaak zeer gedreven en begaan met het lot van hun familie en hun land.
Dit programma maakt deel uit van HELEMAAL MELKWEG; een avond & nacht met muziek, dans, film, performance, literatuur en exposities in het hele gebouw met één (voordelige) ticket toegankelijk!
Met Op Kamers wil Henny Boogert Nederlandse studenten in contact brengen met ‘wereldstudenten’ als inspirerende factor. Ze worden uitgedaagd om zich in te zetten voor projecten die zich toeleggen op het verbeteren en ontwikkelen van mogelijkheden voor jonge mensen in kansarme landen.
In de afgelopen twee jaar heeft de fotograaf studenten geportretteerd en geïnterviewd in Rusland, Kenia, Moldavië, Cuba, Bolivia, de Filippijnen en India. Langzaam maar zeker ontstaat er een indringend beeld van een generatie studenten die opgroeit in een wereld waar arm en rijk steeds verder van elkaar verwijderd raken. Kunnen deze jonge mensen straks hun dromen waarmaken en zichzelf, hun familie en land een betere toekomst bieden?
Images Connect, de stichting van de fotograaf, stelt zich het doorbreken van stereotiepe beeldvorming van individuen en groepen ten doel en het stimuleren van sociale verandering en maatschappelijke cohesie. Hierbij ligt de focus in het bijzonder op jongeren en de (inter)nationale jongerencultuur in een sterk veranderende mondiale samenleving.
Op Kamers zal na de expositie in de Melkweg Galerie in verschillende universiteiten en openbare bibliotheken in heel Nederland te zien zijn. Verder is het de bedoeling dat het werk ook in die landen te zien is waar studenten op hun kamers gefotografeerd werden.
Henny Boogert studeerde fotografie aan de Gerrit Rietveld Academie. Zijn werk werd in dagbladen en tijdschriften gepubliceerd en was op verschillende tentoonstellingen te zien. Hij werkt vaak in opdracht (o.a. voor de Universiteit van Amsterdam) en aan zijn eigen project.
De Melkweg Amsterdam
Tot en met 26 februari 2012
www.melkweg.nl
Alex ten Napel, Twelve
Eduard Planting Gallery, Fine Art Photographs presenteert een expositie van de Nederlandse fotograaf Alex ten Napel. ‘Twelve’ toont intrigerende fotoportretten van 12-jarige kinderen in de laatste klas van de basisschool. Voor de fotoserie hebben de kinderen ook vragen beantwoord over hun toekomst. Hierdoor worden de portretten en verhalen een fotodocument van een nieuwe generatie.
Alex ten Napel heeft een grote passie voor portretfotografie. Voor de serie ’Twelve’ heeft hij de gevoelens en gedachten vastgelegd van kinderen in een belangrijke levensfase. Daarvoor bezocht hij verschillende scholen in Nederland. Voor de jongens en meisjes is het leven begonnen. Het ligt voor hen, open en onontgonnen. De eigen identiteit begint zich te ontwikkelen. Hun blik is vooruit en gericht op de toekomst. Zij schrijven het eerste hoofdstuk van hun persoonlijke kroniek.
Fotograaf Alex ten Napel (Alkmaar, 1958) woont en werkt in Amsterdam. Hij fotografeert al bijna 25 jaar voor reclamebureaus, bedrijven en gemeenten. Zijn autonoom werk wordt met regelmaat gepubliceerd in Nederlandse en buitenlandse tijdschriften en dagbladen. Daarnaast exposeert hij ook in galeries en op kunstbeurzen in Europa, Amerika en Rusland. Zijn bekende ‘Waterportretten’ zijn onder meer te zien geweest op het FotoFestival Naarden, Paris Photo en Photo Miami.
Eduard Planting Gallery, Fine Art Photographs
woensdag tot zaterdag van 13.00 tot 18.00 uur en op afspraak,
tot en met 25 februari 2012-01-28
www.eduardplanting.com/
Les vacances de Monsieur Grunberg
Zomervakanties en foto's zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden: het eerste dat veel mensen na paspoort, tickets en geld inpakken is het fototoestel. In Foam is vanaf 10 februari 2012 Les vacances de Monsieur Grunberg te zien, een project van romanschrijver Arnon Grunberg en beeldend kunstenaar Wendela Hubrecht.
Les vacances is een vervolg op Grunbergs 'embedment' bij verschillende gezinnen in de Utrechtse Vinex-wijk Leidsche Rijn. 'Embedded' betekende hier: logeren en meedraaien in het gezinsleven. Grunberg wilde het fenomeen gezin uitgebreider onderzoeken door met hen op vakantie te gaan: ‘Een gezin op vakantie is een gezin in oorlogsgebied, of beter gezegd, in een oorlogssituatie. Zo zie ik dat.’ Het begon in 2010 met een oproep in de kranten. Na een tweedaagse auditie van dertig gezinnen in het Holiday Inn in Amsterdam koos Grunberg voor het gezin van Maud en Nick van der Poel, die hem meenamen naar het Griekse eiland Lefkas. NRC Handelsblad publiceerde de reportage.
Van de auditie, Arnon Grunbergs vakantie én de vakanties van de gezinnen die zonder Grunberg op vakantie gingen, zijn foto's gemaakt door beeldend kunstenaar Wendela Hubrecht. De gezinnen kregen een wegwerpcamera mee om zelf foto’s te maken. Een selectie van deze foto's en teksten evenals een film zijn te zien op de tentoonstelling. Materiaal dat veel vragen oproept. Waarom wil een gezin bijvoorbeeld door Grunberg bekeken en beschreven worden? Grunberg bekijkt de gezinnen, maar wordt ook bekeken. Wat is een gezin? Wat is privé? Waar ligt de grens voor beide partijen?
Foam Amsterdam
10 februari t/m 18 maart 2012
www.foam.nl
Friese editie Noorderlicht in zuidoost Friesland in 2012 naar Museum Belvédère, Heerenveen, thema: Het landschap als illusie van natuur
De Friese editie van de jaarlijkse Noorderlicht Internationale Fotomanifestatie heeft in 2012 Museum Belvédère in Oranjewoud als hoofdlokatie.
Oproep voor inzendingen!
De Noorderlicht Internationale Fotomanifestatie 2012 (2 september - 7 oktober 2012) heeft als onderwerp het landschap als illusie van natuur. Fotografen kunnen vanaf nu hun voorstellen insturen. Suggesties van curatoren zijn ook zeer welkom. De deadline is 16 maart 2012.
Het landschap als illusie van natuur
De mens komt voort uit het land en heeft het definitief achter zich gelaten. De aarde is gecultiveerd en onderworpen, de mens is vertrokken naar de stad. Het behoud van onze natuurlijke omgeving is een voetnoot op de politieke agenda.
Het verlangen naar contact met de natuur blijft desondanks in onze genen verankerd. De drang om te reizen in de richting van een onbekende einder is hardnekkig. De wetenschap dat realisatie van dit verlangen een illusie is, dat elke einder binnen handbereik ligt, elke ervaring van het landschap geregisseerd is, doet hier geen afbreuk aan.
De hoofdtentoonstelling van Noorderlicht 2012 gaat over onze dubbelzinnige band met de natuur. Waar de realiteit weerbarstig is, kan de verbeelding van de kunstenaar grenzen doen oplossen. De fotograaf/auteur kan zich het landschap toeëigenen om zijn of haar – en tegelijkertijd onze – dromen te delen, ons voor even te laten reizen in een fantastische wereld.
INVALSHOEKEN
• de meditatieve natuur, een projectie van de psyche;
• het ge ënsceneerde landschap, ingrepen in de werkelijkheid;
• de digitaal-fictieve natuur, waar algorithmes een niet-bestaande wereld openen;
• het recreatie-landschap, een blik op de gecultiveerde ervaring van natuur;
• de mythische en voedende natuur, een uiting van verbondenheid met tradities;
• het duurzame landschap, de bescherming van wat nog resteert;
• het schuldige landschap, verborgen verhalen achter een uiterlijke schoonheid.
Zoals deze voorbeelden aangeven, is Noorderlicht op zoek naar fotografie met een narratief of metaforisch karakter. Het werk moet verder gaan dan registrerende fotografie waarin puur de schoonheid van het landschap centraal staat.
Inzendingen
Inzendingen en suggesties van fotografen en curatoren zijn welkom. Deze kunnen tot en met 16 maart worden gestuurd naar curator Wim Melis, e-maIl: andora@noorderlicht.com.
LOCATIES
De Fotomanifestatie Noorderlicht 2012 vindt plaats in het Friese landschap, in binnenruimtes en buitengebieden. De centrale themalocatie is Museum Belvédère (Heerenveen/Oranjewoud), aangevuld met Museum Dr8888 (Drachten) en Museum Willem van Haren (Heerenveen). Deze locaties bieden een uitdaging voor het vinden van nieuwe tentoonstellingsvormen en hebben de keuze voor dit thema mede geïnspireerd.
2 september tot en met 7 oktober 2012
Museum Belvédère, Heerenveen
http://www.noorderlicht.com
